Sıradaki içerik:

Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Kurucusu: Mehmet Emin Resulzâde

e
sv

Yeni Cami/ Eminönü

avatar

Seda Nur Demir

  • e 0

    Mutlu

  • e 0

    Eğlenmiş

  • e 0

    Şaşırmış

  • e 0

    Kızgın

  • e 0

    Üzgün

(Okunma Süresi: 2 dakika)

Eminönü meydanında telaşlı kalabalıkların ortasında büyük bir heybetle durur Yeni Cami… Bu cami herkese kucağını açar. Kimi zaman güvercinlere yem verirken buluruz kendimizi kimi zaman da avlusunda dinlenmek için oturuveririz bir banka. Vapur iskelesinden inen yorgun yolcuların, Mısır çarşısında alışveriş yapanların, vakit namazını bekleyen amcaların soluklandıkları yer haline gelmiştir adeta.İstanbul’a gelen turistlerin uğrak noktası olan cami, manzarası ile de gelenleri büyülemektedir. Avlusunda kavuşmaların, ayrılıkların, sevinçlerin ve nice duyguların yaşandığı bu caminin hüzünlü bir tarihi vardır.

Cami Tarihi
Yeni Camii, diğer ismi ile Valide Sultan Camii olarak bilinmektedir. Cami, İstanbul’da Osmanlı ailesi tarafından yaptırılmış olan, büyük camilerin son örneğidir. Ayrıca Osmanlı Dönemi içerisinde Türk mimarisi eserleri arasında, yapımı en uzun sürede tamamlanan cami olarak da bilinmektedir. Sultan III. Mehmet’in annesi Safiye Sultan adına 1597’de Mimar Davut Ağa tarafından yapımına başlanan caminin mimarlığını 1598’den sonra Dalgıç Mehmet Ağa üstlenir. I. Ahmet tahta geçtikten sonra Safiye Sultan başka saraya gönderilir. Caminin inşaatı bu sırada sekteye uğrar. Sultan I. Ahmet’te bu camiyi ne hikmetse tamamlamaz ve bunun yerine Ayasofya’nın karşısına yeni bir cami inşaatına başlar. (Sultanahmet Camii) Padişahın neden böyle yaptığı bilinmez. Böylece Yeni Cami kaderine terk edilir, temeli atılmış olmasına rağmen inşaat yarım kalır. Yeni Cami’nin bu yarım kalan inşaatı 50 yıl kadar beklemiştir. Bu yıllarda cami çevresinde Yahudiler yaşamaktadır. Yahudi evlerinin arasında kalan camiye, zulme uğrayan yer anlamına gelen ‘Zulmiyye’ denilmiştir.

Yahudi Mahallesi arasında caminin bu mahzun haline çok üzülen IV. Mehmet’in validesi Hatice Sultan, masraflarını kendi şahsi parasından vererek caminin inşaatına devam edilmesi talimatını vermiştir.
Yapımına bir hanım sultan için başlanan caminin kaderini yine bir hanım sultan olan Hatice Sultan değiştirecektir. 23 Temmuz 1661’de Mimar Mustafa Ağa tarafından cami inşaatına yeniden başlanmıştır. 1663 yılına gelindiğinde bir cuma namazı ile birlikte ibadete açılmıştır. İlk açıldığında adı Safiye Sultan Camii olarak düşünülen cami 66 yıllık badireli yapım aşamasından sonra isminin Yeni Cami olarak adlandırılmasına karar verilir.
Cami çevresinde yoğun bir şekilde yerleşim gösteren Yahudilerin evleri cami inşaatı sırasında yıktırılmıştır. Yahudilerin meşhur Çıfıt çarşısı da yıkım sonunda yok olmuştur. Bir rivayete göre, Yahudiler evlerinden edildiği için, onların ahından cami inşaatı hiç bitmemiştir. Ama Safiye Sultan, bölgede yaşayan hiçbir Yahudi vatandaşını mağdur etmemiş ve hepsine fazlasıyla istimlak bedellerini ödemiştir.

66 Yılda Biten Cami
Yeni Cami, diğer sultan camilerinin aksine yapımı en uzun süren camidir. İnşaatında türlü aksiliklerin çıktığı caminin yapımı 66 yıl sürmüştür. Bu rakam diğer selatin camilerine göre oldukça yüksektir; çünkü ortalama bir selatin caminin yapımı 2 ila 7 yıl arasında değişmektedir. Caminin yapım yılına atıfta bulunur gibi camideki kubbe sayısı 66’dır. Aynı zamanda Allah lafzının ebcet hesabıyla karşılığı da 66’dır.

Cami Mimari Özellikleri
Yeni Cami, mimari açıdan Osmanlı mimarisi etkisini göstermektedir. Cami planı olarak Şehzadebaşı Cami ile benzerlik göstermektedir.

Cami inşaatı esnasında, aynı alana Valide Sultan Türbesi, Sıbyan Mektebi, Hünkar Kasrı, Darülkurra ve Sebil’de inşa edilmiştir. Daha ileriki zamanlarda Külliyeye bir türbe, muvakkithane ve kütüphane eklenmiştir. 19.yy ikinci yarısında artan Eminönü trafiğini rahatlatmak için Sıbyan Mektebi ve Darülkurra yıktırılmıştır. Günümüzde camiinin restorasyon çalışmalarına, Vakıflar Genel Müdürlüğü devam etmektedir.

Külliye içerisinde Hatice Sultan Türbesi ile birlikte 5 padişah ve çok sayıda hanedan mensubu meftun bulunmaktadır. Türbede Sultan IV. Mehmet, Sultan II. Mustafa, Sultan III. Osman, Sultan III. Ahmet ve Sultan I. Mahmut’un mezarları vardır.

Günümüzde Yeni Cami
Yeni Cami, günümüzde de hiç kuşkusuz İstanbul siluetini tamamlayan sultan camilerin başında gelmektedir. Cami avlusu ve Hünkar Kasrı çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapmaktadır. Hünkar Kasrı’nda yapılan sergiler ise halk tarafından büyük bir ilgiyle karşılanmaktadır.

Bunun yanı sıra, camiyi herkes restorasyonunun bitmemesi ile tanır. Avlusunda ve cami içerisinde hep bir inşaat hali vardır. Camiye yolu düşen herkesin dilinde, bu inşaat ne zaman bitecek söylemi hakimdir. 66 yılda nice badireler atlatarak günümüze gelen Yeni Cami’nin, uzun süre bitmeyen inşaatını da göz önünde bulundurursak aslında bugünkü hali hiç şaşırtıcı değildir. Değil mi ki tarih tekerrürden ibarettir? İşte ahval tam da budur…

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli

Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.