Sıradaki içerik:

Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Kurucusu: Mehmet Emin Resulzâde

e
sv

Osmanlı’nın Nuru: Nuruosmaniye Camii

avatar

Seda Nur Demir

  • e 0

    Mutlu

  • e 0

    Eğlenmiş

  • e 0

    Şaşırmış

  • e 0

    Kızgın

  • e 0

    Üzgün

(Okunma Süresi: 2 dakika)

İstanbul’un camilerini keşfe çıktığımız köşemizde, bu kez hanelerimize Osmanlı’dan bizlere miras kalan ve birçok ilki bünyesinde barındıran Nuruosmaniye Camii konuk oluyor.

Nuruosmaniye Camii, İstanbul’un 7 tepesinden biri olan Çemberlitaş’ta yer alır. İstanbul’da ticaretin kalbinin attığı Kapalıçarşı ile komşu olan cami, kimi zaman alışveriş yapanların avlusunda soluklandığı, kimi zaman da huzura duran gönüllerin seyre daldığı bir duraktır.

Caminin kubbesinde yer alan ‘Allah göklerin ve yerin nurudur’ ayeti ile gönüllere esenlik veren bu şaheser, Osmanlı’nın Barok mimari tarzında inşa edilen ilk camisidir.

Nuruosmaniye Külliyesi

Sultan I. Mahmud tarafından 1748 yılında yaptırılan Nuruosmaniye Camiisi’nin inşasıyla başlayan külliyenin yapımı, I. Mahmud’un vefatı dolayısıyla kardeşi III. Osman zamanında ‘Nur-u Osman’ adıyla tamamlanmıştır. Sadrazam Mehmet Said Paşa’nın gayretiyle mimar Simeon Kalfa ve Mustafa Ağa yönetiminde 1749-1755 yıllarında inşa edilmiştir.

Külliye içerisinde camii, hünkar kasrı, çeşme, kütüphane, iki sebil, medrese, türbe, aşevi ve dükkanlar yer almaktadır. Bu yönüyle külliye, klasik dönem Selatin külliyelerinden farklılaşıyor. Günümüzde cami avlusundaki medrese Kur’an Kursu işlevindedir ve hafızlık eğitimi verilmektedir.

Osmanlı’nın İlk Barok Mimari Eseri
18. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin Batı ile artan ilişkilerinin bir yansıması olarak, Osmanlı mimarisinde değişiklikler olmuştur. Avrupa mimarisinin etkisinin görülmeye başladığı bu dönemde inşa edilen cami ve külliyesi Osmanlı mimarisinde bir dönüm noktası sayılmaktadır.
250 yıldır klasik Osmanlı mimarisini yansıtan camiler, Nuruosmaniye Camii’nin inşa edilmesiyle birlikte farklı bir forma kavuşmuştur. Batı tarzındaki Barok mimarinin aynısı olmaktan ziyade, Osmanlı’ya has süsleme ve mimari üslubun sentezlenmesiyle yeni bir mimari türü olan ‘Osmanlı Barok’ tarzını ortaya çıkarmıştır.

Cami Mimarisi
Cami mimari yönden incelendiği zaman çok farklı üsluplarda yapılar görülmektedir. Külliye’ ye girdiğiniz zaman sizi U şeklinde bir avlu karşılar. Revaklı ve çok köşeli bir avlusu olan cami, bu özelliğiyle Osmanlı mimarisinde türünün tek örneğidir. Caminin güneyinde medrese ve imaret yapıları yan yana bulunur. Medrese, Osmanlı’daki sultani medreselerin sonuncusudur. Avlunun çevresi küçük kubbelerle çevrilmiştir. Avludaki barok ve rokoko tarzında bezemeler dikkat çekicidir. Osmanlı mimarisinde taş külahların ilk kez kullanıldığı cami, ikişer şerefeli iki minareye sahiptir.

Yan tarafta görmüş olduğunuz yapıdaki her daire şeklindeki oyuk 7 kat semayı ifade etmektedir.

8 yapıdan oluşan külliyenin içinde yer alan camide alışılmış Osmanlı mimarisindeki Türk motifleri kullanılmazken, sivri kemer yerine yuvarlak bir form kullanılarak, yan duvar revakları dantel gibi şekillendirilmiştir. Ana mekanı dört büyük kemerin taşıdığı 25 metre 50 santim çapındaki tek kubbeyle örtülen Nuruosmaniye Camisi’nin, U biçimindeki son cemaat yeri, beş kubbelidir. Cami içi 174 pencere ile aydınlatılmıştır. Ve oldukça ferahtır, bu yüzden “Nuruosmaniye” adı verildiği rivayet edilmektedir.

Caminin kubbesinde “Allah göklerin ve yerin nurudur” ayeti yazmaktadır. “S” ve “C” biçiminde eğrisel kemerlerin kullanıldığı caminin duvarlarını çevreleyen içbükey kornişlerde de (kuşak yazısı) Fetih Suresi yazılmıştır.

Devrin en iyi hattatları tarafından yazılmış kitabeler ise büyük ustalıkla işlenmiş ve camiye farklı bir hava katmıştır. Külliyede bulunan türbede ise Sultan III. Osman’ın annesi Şehsuvar Valide Sultan ile bazı şehzadelerin sandukaları bulunmaktadır.

Nuruosmaniye Camii ve Külliyesi, 2016 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınmıştır. 2010-2017 yılları arasında kapsamlı bir restorasyon yapılmıştır. Külliyenin restorasyonu sırasında 2013 yılında Nuruosmaniye Camiisi’nin altından 2 bin 42 metrekare büyüklüğünde bir mahzene ulaşılmıştır.

CAMİYE GİTMİŞKEN
Nuruosmaniye Camii, benim açımdan da hakikaten özel bir camidir. Mimari özelliklerinin yanı sıra cami içerisine girdiğiniz anda, içinizi kaplayan o huzur tarifsizdir. Adıyla müsemma olan bu cami, misafirlerinin gönüllerine bir nur nakşeder. Naçizane sizlere tavsiyem, bu camiyi mutlaka ziyaret edin. Camiye gitmişken avluda oturun ve gönlünüzde derin tefekkür kapıları aralayacak olan camiyi seyre durun…

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli

Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.