Sıradaki içerik:

Tapınak Şövalyeleri ve Kutsal Topraklar

e
sv

Orhan Gazi’nin Bursa’yı Fethi

avatar

Fatma Sarı

  • e 0

    Mutlu

  • e 0

    Eğlenmiş

  • e 0

    Şaşırmış

  • e 0

    Kızgın

  • e 0

    Üzgün

(Okunma Süresi: 3 dakika)

Milattan önce 5200’li yıllarda yerleşim alanı bulunan Bursa, Anadolu’nun cennet köşelerinden biri olarak kabul edilir. Uzun yıllar Roma egemenliği elinde bulunan bölge, Roma’nın doğu ve batı olarak ayrılmasından ötürü Doğu roma yani Bizans hakimiyeti altına girdi. Osmanlı devleti bu bölgeye geldiğinde çevresinde Ortodoks Hristiyanlarını bulmuştur. Osmanlı beyliği ilk dönemlerde çevresindeki sınır komşuları olan Bizans tekfurları(vali) ile karşılıklı barış içerisinde olmuştur. Beyliğin zamanla büyümesiyle birlikte temelinin gaza (din uğruna savaşma) ve fetih düşüncesinden dolayı çevresindeki Tekfurlar ile karşı karşıya gelmesi kaçınılmaz olmuştur.

Kuşatma ve Fetih
Bursa’nın kuşatılması Dimboz savaşı sonrasına tekabül eder (1303).

1209 ‘da Söğüt’te yeşermeye başlamış olan Osmanlı devletinin kurucusu olan Osman Gazi, Osmanlı beyliğini babası Ertuğrul Gazi’den aldığında hayali Bursa’yı fethetmek ve devletin başkenti yapmak idi. Osman bey Bursa Tekfurları ile yaptığı savaşlarda Bursa kalesinin korunaklı olduğu ve bir tarafının da uçurum olması sebebi ile şehri savaşla alamayacağı kanısına varmış ve şehri kuşatmaya karar vermiştir. Bu yüzden Bursa’nın dış dünya ile bağlantısını kesmek için kalenin 1,5 km batısına (Kaplıca tarafına) ve 2 km doğusuna (Dağ tarafına) iki kale yaptırmış, birine Ak Timur’u, diğerine de Balabancık’ı koyarak şöyle buyurmuştur. ‘Buradaki hal­kın kalbini fethetmeye bakınız. Çünkü Dini Mübin-i İslâm, ilk önce insana hitab eder.’ Bu sayede Bizans tekfurlarının Bizans ile bağlantısı kesilerek şehrin ticaret yollarını eline alarak hâkim olmuş ve bu sayede mal, erzak, Askeri tedarik engellenmiş olmuştur. Bu kuşatma sadece kale ile değil aynı zamanda tebaanın kale çevresine yerleştirilmesi yapılarak da kale kontrol altına alınmış olmuştur.
Osman Gazi’nin 1319 yılı sonlarında ayağında nükseden nikriz hastalığı nedeniyle Söğüt’te inzivaya çekilmiş ve 1320 yılı başlarında yerini oğlu Orhan Bey’e bırakmıştır. Babasının hayalini bilen Orhan Gazi Bursa’yı kuşatmaya devam eder. Osman Gazi Bursa’nın fethinden önce Orhan Bey’e “Oğul, sen önce Adranos (Orhaneli)’a git ki, o kâfirin babası Dimboz gazasında benim Bay Hocamın (Osman Gazi’nin yeğeni) düşmesine sebep oldu.” diyerek onu Gazi Mihal (Köse Mihal), Turgut Alp, Şeyh Mahmut ve Edebali’nin kardeşi oklu Ahi Hasan gibi tecrübeli komutanlara gönderdi. Orhan Gazi tecrübeli olan bu komutanlar ile görüşerek ilk önce Adranos (Orhaneli) alarak şehrin güneyinden gelecek yardımları da engellemiş oldu.

Orhan Bey her konuda titiz davranarak babasının hayali olan şehri fethetmek için her şeyi yapıyordu. Bursa’nın kuşatılması 23 sene sürdü. Yarı aç, yarı tok yaşayan halktan ötürü Bursa Tekfuru zor zamanlar yaşıyordu. Osmanlı devleti hisarın dışına çıkan ve kendi teslim olan Bizans halkını ödüllendiriyor ve iyi bir hayat sunuyorlardı. Bu durum da diğer halkı etkiliyordu.

Orhan Gazi şehrin önüne kadar gelerek, Pınarbaşı mevkiine karargâh kurdurdu ve Gazi Mihal’i (Köse Mihal) göndererek Bizans Tekfurundan şehri teslim etmelerini teklif ettirdi. Bu durumdan tedirgin olan Bizans Tekfuru Bizans’tan yardım gelmeyeceğini anlayarak ve kaleyi kurtaramayacağını düşünerek kaleyi bazı şartlar karşılığında Orhan Bey’e teslim etmeyi kabul etti. Tekfur, kendisi ve ailesinin canının bağışlanması, şahsi servetine el konulmaması, şehrin yağmalanmaması ve isteyen ailelerin kaleden çıkmasına izin verilmesi şartlarıyla kaleyi teslim edebileceğini beyan etti. Ayrıca anlaşmaya ek olarak Orhan Gazi’ye 30 bin altın karşılığında, Osmanlı kuvvetlerinin gözetiminde Bursa’dan ayrılarak Gemlik üzerinden gemiyle Bizans’a yani İstanbul’a gitti. Bu sayede 6 Nisan 1326 ‘de (6 Cemayizelevvel 727) Bursa Osmanlı topraklarına katılmış oldu. Orhan Gazi’nin Vire (Şartlı teslim) metodu ile kan dökmeden şehri himayesi almış oldu.

Bursa ahalisinin bir kısmı şehirden ayrılsa da büyük bir kısmı Osmanlı himayesi altında yaşamayı kabul etmiş ve zamanla Müslüman olarak Osmanlı halkı arasına karışmışlardır. Osmanlı askerleri anlaşmaya uyarak şehri yağmalamamıştır. Orhan gazi Bursa halkına merhametli ve hoşgörülü davrandı. Her zaman ifade ettiğimiz gibi bu devlet eğer 6 asır Cihan’a hükmetmiş ve Din-i İslam artmış ise şüphesiz ki ahlak güzelliğinin etkisi çoktur.

Tekfurun veziri Saroz kendi isteği ile Osmanlı himayesinde yaşamayı seçti ve kendi şahsi hazinesini de Orhan Gazi’ye sundu. Orhan Gazi bu hazineyi gazilerine bağışladı. Âşıkpaşazâde’nin (Âşık paşazade Tarihi [Osmanlı Tarihi (1285-1502)) eserinde Tekfurun veziri Saroz ile Orhan Gazi arasında geçen ve Orhan Gazi’nin Saroz’a kaleyi niçin teslim ettikleri sorduğunda;

Saroz: “Bunun için pek çok sebep var.

1. Sizin devletiniz büyüdü ve güçlendi ama bizim uğursuz devletimiz bahtsızlaştı.
2. Baban köylerimizi zapt ettiğinde köylülerimiz size itaat ettiler ve bizden yüz çevirdiler, bizi anmadılar. Niçin ansınlar, sayenizde rahata kavuştular. Onları görüp bizde o rahatlığa heves ettik.
3. Tekfurumuzun çok malı vardı ama alacak bir şey yoktu. Altınlarımız bize fayda etmiyordu.
4. İmparatorumuz düşkün ve aciz biri oldu.
5. Kötüye uyduk, tekfurumuza uyduğumuz için bu hale düştük.
6. Dünya hep değişir, bizim de değişmemiz gerekiyor” demiştir.
Orhan gazi kale içerisindeki ölmüş olanları sorunca ise; Saroz şu yanıtı verdi, “Çoğu açlıktan öldü”.
Orhan Gazi Bursa’ya ayrı bir önem veriyordu ve fetihten yaklaşık 9 sene sonra 1335 tarihinde Bursa Osmanlının başkenti olmuştur. Şehre yeni eklenen yapılarla, dini ve sosyal eserler ile Bursa Müslüman Türk Osmanlı şehri haline gelmiştir.

Osman Gazi Orhan Bey’in Bursa’yı fethettiği 1326 yılında hakka intikal etti. Fetih sonrasında Osman Gazi’nin mezarı vasiyeti olan Bursa Kalesi içindeki Tophane bölgesinde bulunan Gümüşlü Kümbet (Sainte Elie Kilisesi/Manastırı) olarak bilinen yere nakledildi.

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli

Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.