Mesele Öz’ün Söz’ü

Ateşe dair bahiste insanı dahil eden bir mihenk taşıdır, türkü. Bu ateş bildiğim herhangi bir ateş değil, odunların yanmasından ziyade türkü yakılan bütün ateşlerin toplamı. “…ben ateşin içinde / ateş varmış dediler diye bana / yutuyorum uçkunları, / ateşin içinde bir ateştir / onu arıyorum, / ateşin içinde bir ateş / insanın içinde bir insan / kalbin içinde bir kalp / ve başka şeyler / başka şeylerin içinde…” diyor ‘Ortaçağ Meslekler Atlası’ isimli şiir kitabında İsmail Kılıçarslan.

İnsan türkü dinlerken mi hatıralara dalar, yoksa hatıralara daldığında mı kendini türkü dinlerken bulur? Türkülerin yansıttığı ayna biziz.

Birinin dile getiremediğini, diğerinin derûnunda sakladığı güzelliğini yansıtır: “Dost elinden gel olmazsa varılmaz / Rızasız bahçenin gülü derilmez / Kalpten kalbe bir yol vardır görülmez / Gönülden gönüle gider / Yol gizli gizli”.

Birinin gurbetini, diğerinin hasretini yansıtır: “Gurbet elde bir hâl geldi başıma, / Ağlama gözlerim, mevlam kerimdir / Derman ararken, derde düş oldum / Ağlama gözlerim mevlam kerimdir”.

Birinin acısını, diğerinin vuslatını yansıtır: “Ne feryad edersin divane bülbül / Senin bu feryadın anam gülşene kalsın / Bu dünyada eremezsen murada / Huzuru mahşere anam divana kalsın”.

Birinin sitemini, diğerinin özlemini yansıtır: “Kirpiğin kaşına da değdiği zaman / Bekletme sevdiğim de vur beni beni / Sevdanın şafağı da söktüğü zaman / Diyardan diyara da sür beni beni”.

Birinin teslimiyetini, diğerinin kırgınlığını yansıtır: “Seyreyle güzel Kudret / Mevla neler eyler, canan canan / Allah'a sığın Adl-i Teâlâ neler eyler”

Bize bizi yansıtan türkülerdir. Kadim geleneğimizi ve kültür kodlarımızı türkülerle yaşatırız; yerimizi, yurdumuzu muhasebe ederiz. Ulvi değerlere, türküler aracılığıyla gönül bağı kurduğumuzda aynadaki yansımamız netleşecektir.

Yönsüz ve yağmalanmış gönle umut aşılayan irfanî bir yönü vardır türkülerin. Kelimelerin dehşeti ve duyguların şehvetine kapılıp yönsüz bırakan türküleri değil, mistik insanın gönül bağında derin manalarla yön tayin eden türküleri dinlemeli. Dinleme eylemi gerçekleştiğinden itibaren hikmetli ifadelerle gark olunan türkü, insana benliğinin varlık alanını sunar. Türküler, öz’ü söz’le tınılar. Dünyadaki varlığımızı yolcu olarak niteleyen merhum Neşet Ertaş, ‘Yolcu’ türküsüyle bir yön tayin eder: “Bir anadan dünyaya gelen yolcu / Görünce dünyaya gönül verdin mi? Kimi böyük kim böcek kimi kul / Merak edip hiçbirini sordun mu?”

Türküler, hissedilmiş bir hüzün duygusu olmaktan öte bir yer kaplar mı gönlümüzde?

Yıl 1959, Nisan ayı, ‘Türk Yurdu’ dergisinde yayımlanmış yazısının “TÜRKÜLERLE DE HÜZNÜMÜZ ALLAH’ADIR BİZİM” başlığıyla gönül telimize dokunan, okudukça onunla çoğaldığımızı hissettiğimiz, merhum Fethi Gemuhluoğlu şöyle der: “Ötelerde, uzaklarda yaşın yaşın ağlayan biri de 'Sular içmem kadınım sensiz' diye inlemektedir, iniler iniler de sonra felah bulamaz. 'Bu dert beni iflah etmez öldürür' der ve göçüp gider. Ama umutları onu bırakmaz ki. içi, sevdalığı, engin ve yüce olan bağlılığı onu içten dıştan kozalamıştır. Ölmüştür bir dileğini türkülere emanet ederek: 'Mezarımı yol üstüne kazsınlar / Yar geçerken belki bana can gelir.' Türküler onun vasiyetine hıyanet etmezler ki. Ne yapalım ki türkülerle de dualarla da hüznümüz Allah'adır bizim, imzası millet olan, halk olan, insan olan türküler... 'Hiç bitmiyor şu gönlümün kavgası' diyor. Ölüme olsa da yalnız gitmeye bakmamalıdır. Marifet de hakikat de bu değildir. Önce sevgiliye, sonra onunla bir ve beraber kemal halinde asıl sevgiliye kavuşmadıkça gönlümüzün kavgası dinmeyecek, dur durak bilmeyecektir. Bizler türkülerle gurbetli, türkülerle vuslatlıyız. Türkülerle analı babalı, türkülerle öksüz ve yetim kalmışız.”

Vesselam.

(0) Yorum
Yorum Yaz
İlginizi Çekebilir
Selam Olsun

Ateşe dair bahiste insanı dahil eden bir mihenk taşıdır, türkü. Bu ateş bildiğim herhangi ...

Dikkat, Açımız Daralıyor!

Ateşe dair bahiste insanı dahil eden bir mihenk taşıdır, türkü. Bu ateş bildiğim herhangi ...

At Murattır

Ateşe dair bahiste insanı dahil eden bir mihenk taşıdır, türkü. Bu ateş bildiğim herhangi ...