Konuşmada Üslup Sanatı

(Okunma Süresi: 2 dakika)

“İnsanın asıl hüviyeti, dilinin altında gizlidir. Şu dil, insanın iç âleminin sergisidir.” / Hz. Mevlanâ
 
İnsan, sesiyle oynayarak anlaşılabilir bir şekilde diğer insanlarla iletişim kurar. Bunu yaparken de sözcüklere ihtiyaç duyar. Duygu ve düşünceleri yansıtmak için sözcükler aracılığıyla sağlanan anlaşma düzenine de dil denir. İnsan bu düzeni kullanarak konuşmayı gerçekleştirir. Bu durum onu diğer canlılardan ayırır. İşte insan, bu anlaşmalar düzenini sağlayan ortamda biraz daha insan olabilmek ve kalabilmek adına konuşurken sesini ve sözünü yumuşatmalıdır. Bunu yapabilmesi için ilk önce özünü bilmeli, tanımalı ve özünde barındırdıklarına dikkat etmelidir. Çünkü sözü duyulanın özü anlaşılır. Kişinin karakteri dilinin altında gizlidir. Kişi kendini konuştuklarıyla ve konuşma biçimiyle yansıtır. Yansıtmaktan kasıt, içindekini dışa vurmasıdır.

Gönül kafesinde ne varsa ağızdan onlar dökülür. Bu sebeple konuşmanın izleyeceği en önemli yollardan biri üsluptur.
Sözlükteki ilk anlamı; anlatma, oluş, deyiş veya yapış biçimi, tarz olan “üslup” kelimenin kıyafetidir. Konuşmayı güzel kılan üsluptur. Nasıl ki bir insanı güzel gösteren kıyafetler varsa bir cümleyi güzelleştiren de kılığıdır.

Üslup, düşünceyi en güzel şekilde aktarma yoludur. Duygu ve düşünceleri ifade ederken kullanılması büyük derecede önem arz eder. Üslubun eksik kaldığı bir cümle aktarım sırasında istenmeyen şekillerde algılanma ve yanlış anlaşılmaya çok müsaittir.
Üslup, insana incelik rolü yükler. İnsanı sözcükleriyle sevilir ve sayılır hale getirir. Kırıp dökmeden, saygıyı koruyarak ve sözün nereye gideceğini bilerek konuşmayı sağlar. Bu sebeple insan ilişkilerinde dengeyi kurar.

İnsan ağzından çıkan her sözden sorumludur. Bu sözler daima onunladır ve düşünmeden söylediği sözler ileriki bir zamanda onu rahatsız edebilir. Öyle ki bazen bir cümlesi insana pişmanlık olarak yeter. İşte tam burada uygun bir üslupla konuşma, sözün insanda bıraktığı ağırlığı hafifletir ve sessizliğe yakın bir rahatlık sunar.
Kişi her anlamda ayrıcalıklı olmaktan hoşlanır ve özel olmak ister. Kimi bunu yetenekleriyle kimi ise zekasıyla başarır. Bir de kelimelerle başaranlar vardır. Onların yaptığı kelimeleri birbirine en uygun şekilde zincirleyip güzel bir oya işlemek gibidir. Güzel bir oya diğerlerinin içinden nasıl seçilirse o kişiler de kalabalık içinde dikkat çekmeyi başarır. Yerinde ve vaktinde konuşmak, üsluba uygun sözler söylemek, edebe ve ahlaka yakışır ifadeler kullanmak insanın hayat yolculuğunda sürekli başvurması gereken ve hatta hayatına işlemesi gereken ilkelerdir. Bu ilkelerden uzaklaşıldığı takdirde insan ilişkileri zarar görür. Unutulmamalıdır ki “Tutunmak, bir ihtiyaçtır. İnsan insana tutunur.”

Bir yorum ekleyin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir