Kitap Çalmak Caizdir Söylemi

Kendimizi Test

Siz okuyucularımıza bu yazı vesilesi ile sormuş olalım.

İlim uğruna kitap çalmakta bir sorun görüyor musunuz?

"Kitaplar çok pahalı ise ve bizim onlara çok ihtiyacımız varsa gizlice kopyalamamızda sorun olmaz sonuçta her şey ilim/bilim insanların faydası için" bu düşünceye katılıyor musunuz?

Siz kısaca bu sorulara zihninizde cevaplar vermişsinizdir. Ya da yoruma yazarak bizimle paylaşacaksınız yazı sonunda. Pekâlâ o halde ben de kendi fikirlerimi size sunayım.

Klasik cevaz sistemi şudur. Her ne olursa olsun hırsızlık "caiz değildir". O halde kitap çalmak da caiz olmaz.

"Zaruretler yasakları (mahzûrât) mübah kılar" kaidesi var ama...

Bu kaideyi açıklayalım: bir kimse açlıktan ölecek olsa ve hiç de parası olmasa fırıncıdan Allah rızası için istese verilmese o halde fırından ekmek çalması caiz olur. Ki sonra parası olduğunda ekmeğin parasını teslim eder. Açlıktan ölmemek için yapmıştır bunu. (Devlet ise o kişinin aç kalmasına sebep olduğu yahut ona yardım etmeyip iş bulmadığı için cezayı ertelemesi gerekir.) Ancak kişi çalışabilecek durumdaysa ve devlet de yer yer o kimseye maddi yardımda bulunuyorsa. Buna rağmen tembellik yapıp çalmaya yelteniyorsa cezaya müstahaktır.

Peki Ya Kitap?

Talebelerin kitaba ihtiyacı var ancak alacak paraları yok?

Part time olarak çalışabilir, yahut dernek vakıflar üzerinden burs kazanabilir. Sonuçta "kitap" söz konusuysa kendisi de kitap kurdu ise tüm vakıflar bu öğrenciyi havada kapacaktır.

Bir olay yaşamıştım hemen size ileteyim. Üniversite kütüphanesinde çok nadir ve eski bir dini eser gören arkadaşım bu eseri almış ve bana göstermişti. Ben de eserin eski olmasından ötürü eserin fotokopisini almıştım. Lakin kendisi benim yaptığımı yapmak yerine "ben bu kitabı istiyorum" demişti. Peki ya kütüphaneler "kitapçı" değil ki! Kütüphanedeki kitaplar asla satılamaz demiştim. O ise "kayboldu derim ben de diyerek gülmüştü!"
İlim için yapılınca mübahmış. Bunu internetteki bir takım forum sitelerinde görmüş sanırsam.

Din Uğruna Her Yol Mübah Mıdır?

Din uğrunda her yol mübahtır zihniyeti çok tehlikelidir. İlim söz konusu olduğunda kul hakkı yoktur, Allah asıl hak sahibidir gibi söylemler tamamen nefsi fetvalardır. O halde Allah için mescit yapılacak taş çalınsın. Efendim Allah için sohbet verilecek elektrik çalınsın, internet çalınsın Malikü’l Mülk olan Allah’tır deyip her şey çalınsın(!). Güneş Allah'ın su Allah’ın tarlada ne bulursak çalalım o halde.(!)

Hırsızlık zihniyeti de zaten bu şekilde türüyor. İnsanlar bu adam zaten zengin diyerek çalıyor. Yahut devlet bana bakmıyor diye çalıyor. Çalmak eylemi her zaman kul hakkıdır kardeşler. Bir fikir, bir söz, bir keşif bir kitap da olsa bu aynıdır. Haberde adam yerde para bulmuş polise teslim ediyor. Haberci soruyor parayı bulup polise teslim etmişsiniz, adam diyor ki "belki bir garibanındır diye düşündüm. Zengin olduğunu aklıma getirmek istemedim fakirdir diye düşündüm."

Yani zengin olsa acımayacakmış... O zaman kul hakkı olmuyor galiba (!)

Günümüzde tarama, fotokopi yahut yayınlanmış eserlerin aslı PDF ya da benzer tarzlarda kopyalanıp çoğaltılıyor buna ne dersiniz?

Bazı kendini bilmezler şöyle diyor "Siz bir kitap aldınız, ona para verdiniz ve o sizin oldu artık onda dilediğiniz gibi tasarruf edebilirsiniz." Yani bastır, çoğalt başkasına sat, dilediğini yap. Böyle şey olur mu hiç yahu...

Evet mal sahibi mülkünde dilediği gibi tasarruf edebilir ancak bu helal dairesindedir. Mesela bu vücudun sahibi biziz ancak vücudumuza zarar veremeyiz. Yahut bir yiyecek aldık onu pişirebiliriz, dondurup buzdolabına koyabiliriz, kendimiz yeriz yahut birine ikram edebiliriz. İstediğimizi yapabiliriz ancak onu alıp da çöpe atamayız işte bu israf olur israf da haramdır. Aynı şekilde bir kitap aldık onu matbaaya götürüp çoğaltma hakkına sahip değiliz. Bu hakkı ancak müellifin, yayın evinin izni ile yapabiliriz.

Dine dair şeylerde izinsiz çoğaltma nasıl olur?

Mesela Kurân’ı Kerimi, Hadis şerif metinlerini dilediğiniz kadar çoğaltabilirsiniz dinimizin mirası çünkü bu. Ancak bir yazarın hadislere yazdığı bir şerhi siz bu zaten Peygamberin malı o da ancak bedavadır diyerek dilediğiniz tasarrufta bulunamazsınız. Elbette o kitaptaki hadisleri yine alıp kopyalayabilirsiniz ancak yapılan yorum araştırmalar ve müellifin diğer emeklerini alıp ondan izinsiz kazanç sağlayamazsınız.

İnternette binlerce Pdf kitap dolaşmakta. Tabi bu noktada telif kanunlarını incelemenizi tavsiye ederim. Mesela İmam Gazali Hazretlerinin eserlerini okuyup çoğaltabilirsiniz. Ama İmam Gazali Hazretlerinin eserini tercüme eden birinin tercümesini alıp çoğaltamazsınız, bu kul hakkıdır. Siz bir emek vereceksiniz, saatlerce sayfalarca metni çevirmek için kafa patlatacaksınız birileri de gelip sizin bu emeğinizi çalıp bu Allah'ın malıdır deyip size tokat vurup eserinizi elinizden alacak! Bu ancak kalbi kaskatı kesilmiş nifak sahibi kişilerin yapacağı bir eylemdir. O yüzden kul hakkına çok önem vermemiz mühimdir.

İnternette izne tabi olarak PDF alıp indirebilirsiniz. Mesela bir yazar sizi samimi buldu ve bunu sadece seninle paylaşıyorum deyip eserinin kopyasını size gönderdi. Bunu gören duyan bir samimi dostunuz da o eserin kopyasını sizden istedi siz "aramızda kalsın sakın kimseyle paylaşma" teminatı ile bile bu eseri başkasına gönderemezsiniz.

Konuyla alakalı İskender Pala ve Rasim Özdenören'in yorumlarını da ekleyip sizleri selamlıyorum. Her hakkın kıymetini bilip hakka girmeyen kullarından eylesin Mevlâm bizi...

"İskender Pala ise kitap hırsızlığı için hiçbir nedeni geçerli bulmuyor ve şunları söylüyor: “Bilgi hırsızlığının diğer hırsızlıklardan hiçbir farkı olmadığını düşünüyorum. Devlet parasız yatılı okulunda okudum ve çok zor durumda kaldığım dönemler de oldu. Ders kitaplarını alamadığım zamanlar arkadaşlarımın kitaplarını ödünç alır, okuduktan sonra tekrar geriye verirdim. İnsanlar eğer kitap çalma durumuna geliyorlarsa bu durum o kişinin kitap açlığını, ihtiyacını gösterir. Devletin yetkili kurumları da insanların bu ihtiyacını karşılama çabası içerisinde bulunmalı. Daha çok kütüphane açılmasıyla bu açlık doyurulabilir”

ÖZDENÖREN: 'ÇALANI AFFETMİYORUM'

Rasim Özdenören de aynı görüşte, hiçbir şekilde hırsızlığa taviz veremeyeceğini vurguluyor: Kitap pahalı da olsa çalmaya göz yummak doğru değil. Hele de kendi kitaplarını epeyce çaldırmış biri olarak kitapçılardan da, kendi kitaplığımdan da kitap çalınmasını hiç affetmiyorum. İnsanlar kitap okuyacaksa çalmaya değil, parayla almaya çalışsın." (Yeni Şafak Gazatesi, Şükran Çiftçi, Ağustos 2009)

(0) Yorum
Yorum Yaz
İlginizi Çekebilir
Çocukla Konuşmaya Dair

Kendimizi Test Siz okuyucularımıza bu yazı vesilesi ile sormuş olalım. İlim uğruna kitap &cced...

Görme Engelliler İçin Beyaz Bastonun Önemi ve 15 Ekim Dünya Beyaz Baston Günü

Kendimizi Test Siz okuyucularımıza bu yazı vesilesi ile sormuş olalım. İlim uğruna kitap &cced...

Kur'ân Kıssalarının Tekrarındaki Hikmetler

Kendimizi Test Siz okuyucularımıza bu yazı vesilesi ile sormuş olalım. İlim uğruna kitap &cced...