Kaf Dağı Masallarına Kısa Bir Yolculuk

Kaf Dağı Masallarının Bendeki Yeri

Ne zaman ki kalıplaşmış sözü itibariyle “Bir varmış bir yokmuş” diye başlayan birbirinden garip, Kaf Dağı masallarını olmazsa olmaz tekerlemeleri ile okursam kendimi heyecanın ve gizemin saklı olduğu farklı farklı diyarlarda, dünyanın meşakkatinden uzak Kaf Dağı’nın ardında, minik bir kasabada yaşayan ve dağın eteklerinde oyundan oyuna koşan yorulmak nedir bilmeyen bir çocuk gibi hissederim. Büyüdük lakin ruhumuzda çocukluğumuzdan kalmış olan esintiyi bir Kaf Dağı masalında gökyüzünün namütenahi boşluğuna bırakarak dinlediğimiz yâda okuduğumuz sürece o esintiyi tekrardan kendimizde yaşatabiliriz. Bu hissedişleri güzelleştiren, Kaf Dağı masalına heyecan ve macera katıp, çözülmeyi bekleyen şifreler ile masalı mutlu sonla bitiren, anlatımı itibariyle de sanat haline getiren Meddah-ı Fakir Yusuf Duru’dan dinlemesi de ayrı bir keyifli oluyor.

Halk Edebiyatında Kaf Dağı

Bilindiği üzere Orta Asya halk edebiyatının başyapıtlarından biri olan iki yüzden fazla Binbir Gece Masallarında adına sıkça rastlanır. Sözlü anlatı geleneği ile Hint, Fars, Arap, Mısır ve İran kültürlerinin bir harmanıdır. Ardında cinlerin, perilerin, kralların, kraliçelerin vb. soylu insanların yaşadığı varsayılan dağ, insanlar tarafından dünyayı çepeçevre sardığına inanılması ile birlikte bu dağın yeşil zümrütten yaratıldığına dair rivayetlerde bulunmaktadır. Bu rivayet üzerine gökyüzünün renginin yeşil zümrütün yansımasından geldiğine inanılmıştır. Aynı zamanda başka bir İnanca göre dünyanın çevresini kaplayan, kıyıları görülmeyen ve buradan gemilerin geçemediği söylenen karanlık bir su kütlesinden oluşan Bahr-i Muhit ile kaplı olduğuna inanılmaktadır. Kaf Dağının su kütlesinden sonra da her şeyi bir kuşak gibi sardığına dair inanılmış bir takım düşünceler ve varsayımların yanı sıra burası ulaşılması güç dağlar zinciri olarak tanımlanmaktadır. İnsanların aşmasına imkân olmayan görünen ve görünmeyen dünyalar arasındaki sınır olarak, dünyanın sonu gibiymiş gibi kabul edilmektedir. Kaf Dağının yeşil bir zümrütten yaratıldığına rivayet edilmesiyle birlikte mitolojik öğeler ile birbirinden farklı anlatımların yüklenilmesi neticesinde yeryüzündeki dağların atası olduğuna ve diğer tüm dağlar ile bağları olduğuna inanılmaktadır.

Kaynaklarda Kaf Dağı

İnanılan düşünceler haricinde kaynaklara bakıldığında Kaf Dağının tasavvufta düşünceyi sembolize ettiği için dolayısıyla Kaf suresi bu dağla ilişkilendirilir. Kaf Dağının ardında düşüncenin sonsuz ikliminde yaşayan Simurg'un dünyaya yahut dünyalığa ihtiyaç duymayıp tenezzül etmemesi örnek alınacak bir büyüklüğü simgelemektedir. Rivayetlere ve tefsirlere bakıldığında dağın yeri, büyüklüğü ve yapısı ile ilgili efsanevi anlatımlar yer almaktadır. Bu anlatımlara bakacak olursak o da Muhyiddin-i Arabi'ye aittir ve kendisi söyle demiştir” Kaf, yeryüzünü kuşatmış olan yeşil zeberced'den bir dağdır ve gökyüzünün çevresi onun üzerindedir; kökleri, dünyanın üzerinde durduğu kayaya ulaşır ve zelzelenin kaynağı bu dağdır” demiştir Başka bir anlatımla ifade eden Taberi’ye göre” Kaf Dağı parmağı saran yüzük gibi arzı çevrelemekte ve onu sabit tutmaktadır. Bütün dağlar ona bağlı olduğundan yeryüzünün sürekli sallanmasını engellemektedir” şeklinde düşüncelerini ifade etmiştir.

Mitolojide Kaf Dağı

Kaf Dağını Mitolojik değerler acısından ele aldığımızda fars mitolojisine göre Zümrüd-ü Anka'yı İranlılar Simurg diye adlandırır. Görünüşe göre Simurg kuşunun burada yaşadığı düşünülürse aslında Kaf Dağının fars mitolojisiyle aynı kültüre ait bir efsane dağ olduğu anlaşılabilir. Kaf Dağı için Kaynakça Pers mitolojisine bakıldığında birçok farklı hayvan bulunur, bir kısmı iyiliği bir kısmı ise kötülüğü sembolize eder. Pers mitolojisi ve destanlarında İyiliği sembolize eden hayvan kuştur. Bu kuşlar arasında ayırt edici özelliğe sahip olanlarda vardı elbette. Kuşların arasından en ünlüleri, büyük ve bilge olan Simurg bir diğeri ise kraliyet kuşu olan Huma'dır. Kaf Dağı masallarının asıl efsanesi dağın ardında yaşayan kuşların sultanı masalların efsanesi simurgdur. Uzun boynunda beyaz bir halka bulunan, safran tüylü, güzel sesli, insana benzer kocaman bir kuştur kendisi. Simurgun dağın tepesinde köşke benzer bir yuvada yaşadığı ve tıpkı insanlar gibi düşünüp konuştuğu bilinir. Çok geniş bir bilgi ve çeşitli meziyetlere sahip olduğu, için kendisine fikir soran hükümdar ve kahramanlara akıl üstatlığı yaptığı ileri sürülmektedir. Kaf Dağının Simurgun yaşadığı dağ olarak belirtilmesinde de anlaşılacağı gibi efsanevi bir dağdır.

KAYNAKÇA

  1. https://tr.wikipedia.org/wiki/Kaf_Da%C4%9F%C4%B1
  2. https://tr.wikipedia.org/wiki/Pers_mitolojisi
(0) Yorum
Yorum Yaz
İlginizi Çekebilir
Kuş Uçtu Kervan Göçtü

Kaf Dağı Masallarının Bendeki Yeri Ne zaman ki kalıplaşmış sözü itibariyle “Bir ...

Ve Bir Kuş Daha Kanatlanır Adı Şehit Olan

Kaf Dağı Masallarının Bendeki Yeri Ne zaman ki kalıplaşmış sözü itibariyle “Bir ...

Yûnus Emre Celâlli Olabilir Mi?

Kaf Dağı Masallarının Bendeki Yeri Ne zaman ki kalıplaşmış sözü itibariyle “Bir ...