Sıradaki içerik:

Gece Vardiyası – 4

e
sv

Düşünce Dünyamıza Işık Olan Johann Wolfgang von Goethe

avatar

Kübra Bayazıt

  • e 0

    Mutlu

  • e 0

    Eğlenmiş

  • e 0

    Şaşırmış

  • e 0

    Kızgın

  • e 0

    Üzgün

(Okunma Süresi: 3 dakika)

Johann Wolfgang Von Goethe 28 Ağustos 1749- 22 Mart 1832 yılları arasında yaşamış Alman edebiyatçı, ressam, siyasetçi ve doğabilimcidir. Babası hukukçu Johann Caspar Goethe, annesi Catherina Elisabeth Textor’dur. Goethe daha çocukluğundan itibaren çok iyi bir eğitim görmüştür. Grekçe, Latince, İbranice, Fransızca, İngilizce, İtalyanca olmak üzere tarih, coğrafya, matematik, resim, ve müzik gibi birçok dersler almıştır. Dünyaca tanınmış olan yazarın edebiyat ve felsefe alanlarında birçok eserleri vardır. Goethe Alman edebiyatının temsilcisi olarak kabul edilir. Sadece eserleri ile değil günlük yaşantısında da örnek alınacak bir kimliğe sahip olmuştur. “Genç Werther’in Acıları”, “Faust”, “Gürgen Kralı”, “Yurttaş General” gibi birçok önemli eserler vermiştir.

Goethe’nin felsefesinde insanoğlu doğuştan hiçbir bilgiye sahip değildir. Tüm deneyim ve düşünceler zamanla oluşur. İnsan anlamlandırdığı ve deneyimlediği şeye ilgi duyar yani aslında ilgi duyduğu şeyi sonradan anlamlandıramaz. Eğitimin amacı ise bu deneyim ve tecrübeleri beceriye dönüştürebilmektir.

Herkesin eğitim sistemi farklı olmalıdır. Nasıl ki herkesin ilgi alanları farklı ise o yönde bir eğitim sistemi uygulanmalıdır. Eğitimde ise çevrenin önemine dikkat çekmektedir. Birey sadece tek yönlü değil birçok yönden kendini geliştirmelidir. Eğitimin açık bir şekilde insanın her yönden kendini geliştirmesinin kişisel gelişimine katkı sağlayacağını vurgulamıştır. İnsanın ahlaki olarak ise yardımsever ve iyi olması gerektiğini ve bu özelliklerin onu diğer yaratıklardan ayırdığını söyler. Kibirli ve kötü insanların zekaca geri olduklarını zekası parlak ve yetenekli kimselerde ise kibir bulunmadığını söyler. Çıkar gözetmeyen iyiliği savunur. Erkeklerin sahip olacağı en büyük erdemin cömertlik, kadınların ise sabır olduğuna inanır.

Goethe edebiyat, sanat, dil ve din alanlarında olduğu kadar felsefe ile de çok ilgilidir. Doğa, fizik, insan anatomisi ve birçok alanda fikirler ileri sürmüştür. Goethe ne kadar çok şey bilse de aslında hiçbir şey bilmediğini söylemiştir. İnsanın asıl mutluluğunun ise bu bilmek yolunda gösterdiği çaba olduğuna inanır.

Goethe aynı zamanda bir doğa bilimcisidir. Bu konuda bir buluşu vardır. Bütün bitkilerin başlangıçta yaprakta olduğunu söyler ve buna “asıl bitki” adını vermiştir. Tabiat diye algıladığımız şeyin kudret olduğunu söyler. “Tabiat yaratır fakat yarattığını devam ettirmez, yutar. O her şeyi geçici kılar, binlerce tohumu ezer; yine binlercesine filiz verdirir, büyütür, kıymetlendirir, sayısız surette çeşitlendirir, fakat ne güzeli ne de çirkini; ne iyiyi ne de fenayı, neticede hiçbir şeyi devamlı kılmaz. Yan yana duran her şeyi yok eder. Sanat ise bunun tamamı ile aksini yapar: O her şeyi yok eden kuvvete karşı, ferdin gayreti ile onları ebedileştirir” der.

Sanat görüşünü ise şu şekilde ifade eder; “Sanat, güzel olmaktan ziyade şekil vericidir. Onun bu kudreti güzel olmaktan çok daha öz, çok daha büyüktür; çünkü insan varlığını sezer sezme, içinde harekete gelen bir şekil verici bir tabiat uyanır.

Etrafındakileri kavrar ve onlara kendi ruhunu aşılamaya çalışır.” der. Şekil verme isteği ona göre heyecanını ve merakını yatıştırma eyleminden geliyor yani bunları bir resme, şiire herhangi bir sanat eserine dökerek… Bu heyecan ve yükten insanın ancak onu dışarıya atarak kurtulabileceğini savunur.

Sanat sadece tabiatı yansıtmak değil aynı zamanda insanın içinde bulunan tabiatı ve ruhani iç dünyası ile Goethe onun özne ile nesne den oluşan bir sentez olduğunu söyler.

Goethe renk üzerine yaptığı çalışmaları ile Newton’un renk teorisine karşı çıkıp kendi teorisini ortaya koymuştur. “Göz ışık tarafından oluşturulmuştur ve içsel ışık, dış ışığı karşılamak üzere ortaya çıkar”, “Renkler ışığın etkisidir” diyerek sarı ve maviyi temel renk olarak kabul eder. Gözün ışık tarafından oluşturulup doğanın kendisini görme duyusu sayesinde renklerle ortaya çıkardığını bunun anlık insan deneyiminden meydana geldiğini savunur.

Goethe Almanya’da İslamiyet’e pozitif yaklaşan ilk edebiyatçıydı. Hocası Herder’den Kuran-ı Kerim’in bir “dil harikası” olduğunu duymuştur. Kalbinin iç dini ile kilise arasında bir uyumsuzluk yaşadığını belirterek 1711 yılında Kuran-ı Kerim tefsirleri üzerine çalışmalar yapmıştır. Hz. Muhammet hakkında birçok eser okuyan Goethe “Mahomet” adlı bir tiyatro eseri hazırlığı da yapmıştır. İslamiyet’e karşı duyduğu sempatiyi de birçok yerde belirtmiştir.

En başında da değindiğimiz gibi kişisel gelişimine tek bir yönden değil de birçok yönden katkı sağlamıştır. Kendisini karanlık bir odanın içinde değil o odanın dışına çıkarak birçok yönden geliştiren, değiştiren, anlamlandıran, keşfeden, kendisinden sonrakilere ışık olan dünyaca ünlü Alman şair ve yazar olan Goethe ölümünde ise rivayete göre  son sözleri “Bana biraz ışık verin” olmuştur.

Ve bize ışık olan birkaç sözleri ile;

“Sözleriniz yürekten gelmedikçe, hiçbir zaman iki kalbi birleştiremezsiniz.”

“Kendine hükmetmeyen uşak kalır. Uşağım bile olsa, yanlışlarımı düzelten efendim olur.”

“Ayrıca yüreğimi değil, aklımı ve yeteneklerimi beğeniyor, oysa herşeyin kaynağı yürektir; tüm gücün, tüm mutluluğun, tüm kederin. Ah benim bildiklerimi herkes bilebilir ama yüreğimdir yalnızca bana ait olan.” – Genç Wertherin Acıları

“Deliler ve akıllılar aynı derecede zararsızdır. Yalnız yarı delilerle yarı akıllılar çok tehlikelidir.”

“Yaşamak kendi kendini adam etmektir. Zeka ve bilgiyi kullanarak kendi etinden kemiğinden kendi heykelini yapmaktır.”

“İnsanın alın yazısı, nasibini aldıktan sonra göçüp gitmekten başka nedir ki? ” – Genç Wertherin Acıları

“Evet, yeryüzünde bir gezginim yalnızca, bir yolcu! Sizler bunun ötesinde misiniz sanki? ”

“Gerçek dost; düştüğünde sana yardım eden değil, seni düşürmemek için düşmeyi göze alan kişidir.”

“Başkalarının mutluluğundan kendine pay çıkaran insan, en mutlu insandır.”

Kaynakça:

1.Dr. Melahat Özgü, Goethe’nin Sanat Görüşü

2.Kemal Çiftçi, Yaratıcı Sinestezist Olarak Johann Wolfgang Von Goethe

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli

Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.