Çınar, Çam ve Medeniyet Tefekkürü

Çınar ağacı, kökleri yeraltında yatay olarak genişleyen, gövde çapı 10-12 metreyi geçebilen dalları ve üst kısmı ile 50 metre uzunluğa kadar büyüyebilen bir şehir ağacıdır. Daha çok yerleşim yerlerinde dikilen çınar ağacı iklim şartları olarak -20 derecenin altında kış soğuğu olan yerlerde daha zor yetişir. Çam ağacı yerleşim yerleri dışında yetişen kökü ve gövdesi dikine uzayan, yana çok açılmayan bir ağaç türüdür. Çam daha çok ormanlarda ve şehir dışı yerleşim yerlerinde yetişir. Çam ağacı kozalaklarındaki tohumların yere düşmesi ile yetişebilen bir ağaçtır. Her türlü iklime uyum gösterebilen çam ağacı hem daha yüksek bölgelerde hem de daha soğuk bölgelerde yetişebilmektedir. Bu da çamın ormanlaşarak çok büyük alanlara yayılmasını sağlamaktadır.

Anadolu'da hemen bütün şehir merkezlerinde kendine yer bulmuş olan çınar ağacı Osman Bey'in gördüğü rüya ile bizim düşünsel dünyamıza taht kurmuş ve artık medeniyetimiz çınar ağacı ile özdeşleşmiştir. Çam ağacı ise noel kutlamalarında batılı bütün evlere girip kutlamalara eşlik etmiş hatta noelin sembolü haline gelmiştir. Batıdaki bütün devlet ve milletler çamı noel ağacı olarak isimlendirir.

Çınar bir yerleşke ağacıdır onun içinde daha çok ehil ve medenidir çam ise daha çok yüksek alanlarda yetiştiği için dağlıdır diyebiliriz. Çınar şehirli ve toplumsal çam ise taşralı ve topludur. Çınar görkemlidir, şehir merkezlerinde 1000 yaşında 1100 yaşında 1400 yaşında Çınar ağaçları vardır Bu da aynı zamanda istikrarı ve ezeli olmayı simgeler. Çınar kadimdir. Çam İstilacıdır; bir toprağa yerleştiğinde artık orada yavaş yavaş çoğalmaya başlar. Çamın simgelediği batılı devletler de emperyalizm ile istilacı davranırlar kapitalizm ile sömürürler.

Çınar toplumları gövdesi çürüse bile; kökler sağlam ve dallar güçlü ise gövdenin içi boşalır ama ağaç yine yüzyıllarca yaşayabilir. Bugünün Türkiye’sini bu duruma örnek olarak gösterebiliriz; her ne kadar gövde hasarlı ve dallar ayrık dursa da medeniyet köklerimiz sağlam ve kılcal noktalarımız hep taze ve akışkandır.

Çınar ihtişamın belirtisidir yeni yerleşme yerlerinde kadim çınar ağacını göremezsiniz çünkü yaşlı, devasa ve büyük gövdeli çınarlar hep eski ağaçlardır yüzlerce yıllık bir geçmişi ifade ederler. Çınar medeniyetler çevreleyici kuşatıcı ve etkileyicidir. İhtişamını ve gücünü kadim köklerinden alırlar. Çam toplumu bir medeniyet değildir topluluktur toplu oldukları sürece başkalarına çoğalma güçlenme fırsatı tanımazlar. Gücü kendilerinde, toplayıp başkalarının güçlenmesini istemezler.

Çınar toplumları istikrarı ile gücüyle ve ihtişamıyla hükmedicidirler tek başına bile kendilerini gösterirler ve gölgesinde diğer milletlerin barınmasına gölgelenmesi ne müsaade ederler. Çınar uludur çam uzun … Hemen bütün Anadolu şehir merkezlerindeki ulu çınarın altında bir çınaraltı kahvehanesi bulunur ve bu kahvehane başka bir isim taşımaz çayın servis edildiği yer çınar ağacının oyulmuş gövdesi bile olabilir…

Çan toplumları hiçbir zaman bin yıllık hüküm süremezler Çünkü onlar kendileri için yaşarlar Çınar toplumları ise geçmişte medeniyetimizde görüldüğü gibi zeminini bulabilirse yüzlerce yıl yaşayabilir, gövdesi ve dalları iyi korunursa ihtişamı ile bütün dünyaya hüküm sürebilir.

Çınar toplumları yok edici ve ezici değildir. Osmanlı Devleti'nde tebaa olarak yaşayan milletler yüzlerce yıl Osmanlı hükmü altında yaşadıkları halde dillerinde inançlarında hiçbir baskıya maruz kalmamışlardır. Tarihi geçmişleri bir asrı geçmemiş olan Çam toplumu batılı devletler, istila edip sömürge haline getirdikleri tüm devletlerde misyonerlik faaliyetleri yapıp insanları açlığa mahkûm ederek asimile etmişlerdir.

Osmanlı bir çınardı, ulu bir çınar. Asya bozkırlarından sökülüp Anadolu’nun verimli topraklarına dikilen bu çınar hikmet ve adaletiyle bu topraklara kök salıp asırlar boyu âleme nizam verdi. Lakin son iki yüz yıldır millet olarak çam gibi davranmaya başladık. Çam süsler olduk. Son elli yıldır TV ekranları ve birkaç yıldır sosyal medya ağları ile hızlanan bu yozlaşma her geçen gün hız kat etmektedir. Dijital dünyayı biz domino etmezsek kökler ile dallar arası iletişim kopacak ve ulu çınar devrilecektir.

(0) Yorum
Yorum Yaz
İlginizi Çekebilir
Sezai Karakoç'un Ardından

Çınar ağacı, kökleri yeraltında yatay olarak genişleyen, gövde çapı 10-12 me...

Gönül Dağı Dizisi ve Güneş Toplayan Adam Hikâyeleri

Çınar ağacı, kökleri yeraltında yatay olarak genişleyen, gövde çapı 10-12 me...

Kokun Hatrına

Çınar ağacı, kökleri yeraltında yatay olarak genişleyen, gövde çapı 10-12 me...