Bayrak Şairimiz Arif Nihat Asya

(Okunma Süresi: 3 dakika)

Yaşarken iz bırakan ve her daim saygıyla anılan muteber şahsiyetler vardır. Bunların kimi siyasette, kimi edebiyatta, bazısı sanatta bazısı da tarih ilminde öne çıkmıştır. Örneğin Necip Fazıl Kısakürek, ektiği tohumlarla nice fidanların yetişmesine vesile olmuş ve ortaya koyduğu dava, daima yeşermeye devam etmiştir.

Bayrak şairi olarak bildiğimiz Arif Nihat Asya da bu zatlardan birisidir. Asıl adı Mehmet Arif’tir. 7 Şubat 1904’te İstanbul’da Çatalca’nın İnceğiz köyünde doğmuş, 5 Ocak 1975 yılında Ankara’da vefat etmiştir. Kabri, Ankara Karşıyaka mezarlığındadır. Çok küçük yaşlarda babasını kaybeden Arif Nihat, annesinin Filistinli bir Osmanlı subayıyla evlenip Filistin’e gitmesi üzerine üç yaşından itibaren akrabaları tarafından büyütülmüştür. Esasen annesi Arif Nihat’ı götürmek istemiş ama bu istek dedesi tarafından kabul görmemiştir. Dedesinin ve babaannesinin vefatından sonra Çatalca’daki halasının himayesine girmiştir. Mahalle mektebini kuzenleriyle birlikte okuduktan sonra Bolu ve Kastamonu’da yatılı kalmış ve sultaniyi bitirmiştir.

Birinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği sıralarda henüz rüştiyede öğrenciyken o dönemki millî duygulardan oldukça etkilenip şiir yazmaya başlamıştır. İlerleyen yıllarda şiire olan ilgisi daha da artmıştır. Arif Nihat Asya’nın öğrenim hayatı, şimdiki adı İstanbul Üniversitesi edebiyat bölümü olan Dârül Muallimîn-i Âliye’de(Yüksek Muallim Mektebi) sürmüştür. İlk şiir kitabı Heykeltıraş, 1924’te bu okulda öğrenciyken yayımlanmıştır.

Yüksek Öğretmen Okulundan mezun olduktan sonra edebiyat öğretmeni olarak Adana’da vazifesini ifa etmeye başlamıştır. Burada muallimlik yaparken Üsküdar Mevlevihanesinin son şeyhi olan Ahmet Remzi Akyürek’le tanışan Arif Nihat, dervişlik çilesini başarıyla tamamlamıştır. Hatta şeyhlik makamına kadar yükselmiş ve millî duyguları yansıtan şiirlerin yanı sıra tasavvuf temelli şiirler de kaleme almıştır. 15 Mayıs 1934 ile 31 Ekim 1935 yılları arasında askerliğini yapan Arif Nihat, askerdeyken ‘’Asya’’ soyadını almıştır.

Arif Nihat, Adana’nın düşman işgalinden kurtuluşunun kutlandığı 5 Ocak günü tanınmıştır. Zira o gün okuduğu Bayrak adlı muhteşem şiir, onun ünlenmesine ve adının duyulmasına vesile olmuştur. Arif Nihat, o zamandan sonra ‘’bayrak şairi’’ unvanıyla anılmıştır.

Arif Nihat daha sonra Malatya Lisesine müdür olarak tayin edilmiştir. Bu esnada dönemin Maarif Vekili Hasan Ali Yücel ile muhtelif sebeplerden ötürü sert tartışmalar yaşamıştır.

Bayrak şairi, üç yıl Malatya’da görev yaptıktan sonra tekrar Adana’ya dönmüş, sonrasında ise Edirne’ye sürgün edilmiştir. Burada vazifesini sürdürürken Çukurova’dan milletvekilliği daveti gelmiştir. Kendisi Adana’da Arif Hoca diye nam salmıştır. Bu davete icabet eden şair, 14 Mayıs 1950 seçimlerinde Demokrat Parti’den milletvekili seçilmiştir.

Dört yıllık vekillik döneminin ardından mebusluk vazifesinden ayrılır ve tekrar öğretmenliğe geçmiştir. 1954 yılında Eskişehir Lisesi edebiyat öğretmenliğine atanır. Eskişehir’de kısa bir süre kaldıktan sonra sırayla Ankara Gazi Lisesinde ve Kıbrıs’ta görev yapar.

Kıbrıs’tan döndükten sonra dört ay kadar Gazi Lisesinde çalışır ve emekliye ayrılır. Meslek hayatında edindiği birikimleri ve şairlik tutkusunu emeklilik döneminde üretime dönüştürür. Bu dönemde yazdığı millî ve manevi yüklü eserleriyle adını tarihe kazımıştır.

Edebi Kişiliği

Şiir yazmaya erken yaşta başlayan Arif Nihat’ı şiirle ilgilenmeye yönelten ilk örnekler 1.Dünya Savaşı yıllarında bazı destancıların Haseki’de okuyarak sattıkları harp destanları olmuştur. Böylece vatan, millet, bayrak kavramlarına yakınlık duymuştur. Arif Nihat Asya milliyetçi duygulara hitap eden, vatanperver bir şairdir. Eserlerinde millî motiflerin yanı sıra yurdun ve doğanın güzelliklerini de anlatmıştır. Mamafih tarih, millet, din, aşk gibi konular üzerine de yazmıştır. Aruz ölçüsüyle başladığı şiire heceyle devam etmiş ve oldukça nitelikli eserler meydana getirmiştir. Üsküdar Mevlevihanesi’nin son şeyhi olan Ahmet Remzi Akyürek’le tanıştıktan sonra dinî içerikli şiirler de kaleme almıştır. Türkçeyi eserlerine ustalıkla bezeyen şair sade, özentisiz ve anlaşılır bir üslup tercih etmiştir. Şiirlerinde Yahya Kemal’in tesiri vardır. Nesir türünde de yapıtları bulunan şair; sosyal ve siyasal konuları, yurt izlenimlerini, yakın çevresini, tarihî ve dinî meseleleri konu edinmiştir.

Ebcet Hesabıyla Tarih Düşürdüğü Manzumeler

Aruz, hece ve serbest vezninde muvaffak olan Arif Nihat’ın şiirine uyguladığı vezinlerde görülen çeşitlilik nazım şekillerinde de kendini göstermektedir.

Onun şiirinde halk ve divan edebiyatı nazım şekilleri yanında modern edebiyatın nazım şekilleri de yer almaktadır. En çok kullandığı nazım şekli rubaidir. Şiirleri arasında ebcet hesabıyla tarih düşürdüğü manzumeler de önemli bir yer tutar.

Arif Nihat’ın Eserlerinde Türk’ün Tarihteki Yeri

Şairin şiirlerine, yazılarına yansıyan ve fikir dünyasının temelini teşkil eden esas; millî değerler, Türklük şuuru ve millî kültürdür.  Geniş olarak milliyetçilik sözüyle anlatılabilecek olan düşünceleri 1925’ten bu yana birçok doruklardan geçerek duygu zenginliği, kültür artımı ölçüsünde gelişmiş daha da olgunlaşmıştır. Türk’ün tarih içindeki büyüklüğünü ve yüceliğini, İslam’ın ruhlarda oluşturduğu ürpertiyi, töre ve geleneklerin insan hayatına verdiği disiplini ve bütün yaratılmışları yaratandan ötürü aynı sıcaklıkla kucaklatan ilahi sevgiyi bağlanılacak yüce değerler olarak göstermiştir. Türk milletinin değerlerine bağlılık, İslami inançlar, gelenekler, vatana karşı derin bir sevgi Arif Nihat’ın dünya görüşünü oluşturmuştur. Bununla beraber millî edebiyatın ilk şartının, milleti ve milliyeti kabul etmek ve bunlara karşı olmamak olduğunu belirtmiştir.

Arif Nihat Asya’nın bütün eserleri 1975-1977 yılları arasında yedisi şiir, beşi nesir olmak üzere on iki kitaplık külliyat halinde Ötüken Neşriyat tarafından basılmıştır.

KAYNAKÇA

  1. https://www.fikriyat.com/kultur-sanat/2019/01/05/ulubatli-hasandan-selam-getiren-sair-arif-nihat-asya
  2. YILDIZ, Saadettin, Yûnus Diyarında Bir Mevlevî: Arif Nihat Asya, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Kasım 2013, 14 (Özel Sayı), 31-44.
  3. DÖNMEZ, Ali Osman, Millî ve Manevi Bayraklaştıran Arif Nihat ASYA, Yağmur Dil, Kültür ve Edebiyat Dergisi, Sayı 25, Aralık 2004.

Bir yorum ekleyin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir