Sıradaki içerik:

Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Kurucusu: Mehmet Emin Resulzâde

e
sv

Ahmet Haşim

avatar

Arzu Gülsoy

  • e 0

    Mutlu

  • e 0

    Eğlenmiş

  • e 0

    Şaşırmış

  • e 0

    Kızgın

  • e 0

    Üzgün

(Okunma Süresi: 2 dakika)

Akşam, yine akşam, yine akşam
Göllerde bu dem bir kamış olsam!

Modern Türk şiirinin kurucularından olan Ahmet Haşim 1885 yılında Bağdat’ta doğdu.

Tanpınar, “Coğrafya kaderdir.” der. Haşim de doğduğu coğrafyadan etkilenir. Doğduğu yerden dolayı ten rengi koyudur ve yüzünde bu bölgede birçok kişide bulunan “şark çıpanı” izi vardır . Bundan sebep kendisini çirkin hisseder.

Çok sevdiği ve gönülden bağlı olduğu annesini 8 yaşında kaybeder. Onunla birlikte geçirdiği duygulu günleri birçok şiirine yansır.

Bir hasta kadın, Dicle’nin üstünde, her akşam
Bir hasta çocuk gezdirerek, çöllere gül-fâm
Sisler uzanırken, o senin doğmanı bekler

Arap vilayetlerinde memur olarak görev yapan babasının tayini üzerine 9 yaşında ailesi ile birlikte İstanbul’a taşınır. O güne kadar hiç duymadığı Türkçeyi burada öğrenir. Parasız yatılı olarak verildiği Galatasaray Lisesi’nde Fransızcasını da geliştirir. İlk şiiri olan Hayal-i Aşkım yayımlandığında daha 16 yaşındadır. Delikanlı çağında Fransız şiirini ve Batı Edebiyatı’nın estetiklerini tanımaya, anlamaya çalışır. Bu uğurda yaptığı okumalar onu kendi nesli içinde Avrupa şiirini en iyi araştıran ve bilen şairlerden biri haline getirir.

Haşim az yazan bir şairdir. Birkaç yıl bir dize bile yazmadığı dönemler olur. Ne gerçeği arar ne de dünyanın anlamını düşünür. O, var olanı betimlemekle yetinir.

Kimilerine göre sembolist, kimilerine göre ise izlenimci olan Ahmet Haşim’in imgesel kapalı bir şiiri vardır. Soyutlayıcı, sezinletici bir şiirdir. Herkesin kolayca anlayacağı şiiri niteliksiz bulur.

Şiirde anlam ve açıklık aranmayacağını, şiirin gerçeğe ışık tutan öğreticilik görevi üstlenmeyeceğini savunur. Onun şiirleri anlaşılmak için değil hissedilmek üzere kaleme alınmış, sözden ziyade musikiye yakın bir dili kullanmıştır . Köylü vezin dediği hece yerine hep aruz ölçüsü ile yazmıştır. Aruzda söyleyiş yetkinliği ve müzikalite bulur. Haşim’in Bir Günün Sonunda Arzu, Merdiven, Bir Yaz Gecesi Hatırası gibi unutulmaz şiirleri her okuyuşta ayrı anlamlar kazanan benzersiz dizelerle bezenmiştir.

Aynı Ahmet Haşim türünün en güzel örnekleri arasında yer alan düzyazılarında ise tam tersi bir yol izleyip alabildiğine sade, açık, yeri geldiğinde nükteli bir dille günlük hayat sahneleri hakkında düşüncelerini aktarır.

Kendini çirkin bulan ve ruh haline de yansıyan bu durum Haşim’i karamsar bir kişiliğe bürür. Onun ruhsal karmaşa ve çatışmaları şiirlerinde karşılığı bulur. Sıkça kullandığı akşam, gece, karanlık, siyah, hüzün gibi sözcükler iç dünyasını, oradaki acıyı yansıtır.

Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden
Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak
Ve bir zaman bakacaksın semaya ağlayarak
Sular sarardı yüzün perde perde solmakta
Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta
Eğilmiş arza kanar muttasıl kanar güller
Durur alev gibi dallarda kanlı bülbüller
Sular mı yandı neden tunca benziyor mermer
Bu bir lisân-ı hafidir ki ruha dolmakta
Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta

Devrin önde gelen edebiyat dergilerinde ve gazetelerinde yayımlanan yazılarında 1920 ve 30’lu yıllara ait memleket ve dünya fotoğraflarını en renkli yansımaları ile gözlerimizde canlandırır.

Saygın şair kimliğinin yanında derinlikli bir düşünce adamı olan Haşim ince ayrıntılarla bezediği o günde zevkle okunan yazılarında ilk başta kendi ruh aleminin sonra yaşadığı çevrenin ve İstanbul’un en güzel manzaralarını bize sunar.

Sosyal hayatı, kültürü ön plana çıkaran bir eseri Gurabahâne-i Laklakan’dır. Leyleklerin bakıldığı Osmanlı dönemi yapıdan bahseder.

48 yaşında yaşama veda eden Ahmet Haşim’in kuyumcu özeni ile kâğıda döktüğü 80 kadar şiirinden bazıları ise Türk müziğine uyarlanmıştır.

Ahmet Haşim 4 Haziran 1933’te bu dünyadan göçtüğünde 48 yaşındaydı. Türk şiirinde sembolizmin öncüsü ve kurucusu olarak bir çığır açan Haşim kendisinden sonraki yetişen kuşakları etkilemiş büyük bir Türk şairidir.

  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli

Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.