İnce Düşün; İnce Yaşa - Dilhâne
Yazılar

İnce Düşün; İnce Yaşa

Taviz verme öğüdünden.. Öğüdün de yaşamak olsun… İnce yaşa. Bir bakıverdim de; evliyâullah zâtların müspet yaşamlarında ve kelâmlarında öyle incelikler var ki, hepsi ince düşünmek ve ince yaşamakla ilgili olsa gerek. Zannımca âşk ile hemhâl olan fikirleri sirâyet ediyor amellerine. Böylece zâtların kelâmı da yaşantısı da bize hemdem oluyor. Kalbî inceliğin yansıması bu kelâmlara siz de bakıverin. Ki evvelinde, Kumandan Salih Mirzabeyoğlu’nun İmâm-ı Rabbânî (k.s)’nin Mektubâtlarından süzme olan eserlerinde zuhur eden bir cümleye-ve dahi bilen bilir- dikkatinizi çekmek isterim. Uzun ve soluksuz bir cümle oldu ama devam.. İslâm’a muhatap anlayış davasını üstlenmiş bir aksiyon lideri Kumandan’ın,yine İslâm’a Muhatap Anlayış adlı eserinde bilhâssa konu ettiği ve diğer eserlerinde de kalbîme en işleyen öğüdüdür; “O değil O’ndan. Bu yüzdendir ki O”. Bu cümleyi ben içimin denizinde tekrarlaya durur ve her fırsatta kıyıya vururum. Birgün, bir dostumla hasbihâl ederken yine mevzu açıldı ve bu cümleyi söyledim -ki ma’nâsını Kumandan’ın, İbda Diyalektiği eserinde etkilendiğim müthiş şerhiyle yapmak istedim.. O vakit cümleleri kolayca dizemedim ve kendisinden okumak en güzeli olacak diye düşündüm ve elime ma’lûm kitabı aldım. “Bismillah” dedim ve kalbimden o sayfa açılsın diye murad ettim. Allahuâlem hissetmiştim “açılacak”.. ve o sayfa direkt açıldı. Sayfa: 219(1) Beni heyecanlandıran bu zerrecik anı dahi beni bu yolda tatmin ediyor ve kitaplarını okumamdaki şevkimi ve vecdimi arttırıyor. Elbette söyleyen değil “Söyleten” bu cümledeki (O değil O’ndan. Bu yüzdendir ki O)(1) hikmetlerin sebebi; muhakkak.

Evliyâullahlardan devam edersek ve kalbî yaşam, ince fikir ve bu sebeple amele sirâyetten zuhur eden, tasavvuf ehli ve mufessir İbn Acîbe’nin (k.s) Bahrü’l Medîd adlı tefsîrinde bahsettiği Cüneyd-i Bağdâdî’nin(k.s) yaşantısında rastladığım inceliği aksettirecek olursak; Bir adam Cüneyd-i Bağdâdî’nin yanında, “elhamdülillah” dedi fakat peşinden “rabbi’l âlemîn” demedi. Cüneyd-i Bağdâdî adama, “Kardeşim, ‘elhamdülillah’ sözünü ‘rabbi’l âlemîn’ ile tamamla” dedi. Adam,“Âlemlerin ne kıymeti var ki yüce Allah’la birlikte zikredilsin?” dedi. O zaman Cüneyd-i Bağdâdî, “Sen onu da söyle. Hem sonradan yaratılmış bir varlık, ezelî olan Allah(c.c) ile birlikte zikredilince, yaratılan yok olur, ezelî olan Zât kalır” dedi. |İnce fikir.|
Böyle incelikler, Mübârek zâtların tümünde bir misliyet gösterirken, alt-metin hikmetlerinde bir ayniyet de görülmektedir. Öyleyse hatıra-i hakikatlerine bakalım…
Na’kledildiğine göre İbrahim bin Edhem Hazretleri(k.s), bir sarhoşun pis kokulu ve bulaşık ağzını yıkamış, bunu niçin yaptığını soranlara da: “Eğer yüce Allah’ın adını zikretmek için yaratılan dil ve ağzı bulaşık olarak bıraksaydım, hürmetsizlik olurdu…” demişti. Adam ayıldığında ona: “Horasan zâhidi İbrahim bin Edhem ağzını yıkadı…” dediler. Bu durumdan mahcûb olan sarhoşun gönlü de uyandı ve: “Öyleyse ben de tövbe ettim…” dedi.

Böyle bir hâle vesîle olan İbrahim bin Edhem Hazretleri’ne rüyâsında Hakk katından şöyle buyruldu: “Sen bizim için onun ağzını yıkadın! Biz de senin için onun kalbini yıkadık!” Yine buna benzer sarhoş vak’asını Hz. Mevlânâ(k.s) da yaşamış. Tekkeye alınmayan sarhoşu görüp içeri alan Mevlânâ Hazretleri sitem ve serzeniş dolu bir nazarla, hizmetkârlara şöyle demiş: “Evlâtlarım! Bu garîbin bedeni sarhoş. Sizinse rûhunuz!|İnce yaşam.|

“ Evet, her şey, O değil, O’ndandır; bu yüzdendir ki O… Bunun üzerinde duralım:‘O değil, O’ndandır’… Burada Allah ile mahlûk arasındaki fark açıkça bellidir ve hadlere riayet tamamdır. Ancak bu mânâ ifâde ediliş muradına yöneltilmez ve Allah’ın ahlâkıyla ahlâklanmak! memuriyetinin zamanüstü tırmanış gayesine bağlanmazsa, burada ikilik görünür ki Allah’tan başka İlâh olmaması ve Allah’tan başka mevcut bulunmaması inancına ters düşülür. Bu mesele Şeriat’ın kabuğunda kalınca kuru akılla nereye varılacağına da bir misâl… Küfre kadar yol bulan, hadde riayetin ihlâli!.. ‘O’ndandır, bu yüzdendir ki O’…Burada da, Allah ile mahlûk arasında âdeta iktidar sahası ifâde edermiş ikilik kalkmış ve Allah’tan başka mevcut olmaması hakikati belirtilmiştir..’

Yazar Hakkında

Canan Karahan

Yorum Yaz

Yorum Yazmak İçin Buraya Tıklayın

En Çok Okunan Yazılar

Ağustos Sayımız Yayımlandı

Herald

Aylık edebiyat, şiir ve fikir dergisi Dilhâne'nin 8. sayısı yayımlandı. Bu ay 'Çocuk' teması ile karşınızdayız. Bahadır Yenişehirlioğlu ve Fatih Duman ile yaptığımız keyifli söyleşiyi mutlaka okumalısınız..

Hemen Oku!