Göbeklitepe Nerede? Göbeklitepe’nin Hikayesi

Göbeklitepe Nerede? Göbeklitepe’nin Hikayesi

Göbeklitepe Şanlıurfa’ya bağlı Örencik köyü civarındaki Tek Tek Dağları’nın eteğinde bulunur. Milattan önce 10 binli yıllarda inşa edildiği biliniyor. 1995 yılında başlatılan arkeolojik kazılarla gün yüzüne çıkarılmaya başlandı.

Göbeklitepe’nin tarihi Mısır Piramitlerinden daha eski. Mısır Piramitlerinden 7500 yıl önce yapıldığı biliniyor. Yerleşik hayata geçişlerin ilk izleri için büyük  bulgular barındırır. Yerleşik hayatı simgeleyen ve tarıma işaret eden buğdayın ilk izleri Göbeklitepe’de bulunmuştur. Dinler tarihini de etkileyen Göbeklitepe, bilinen ilk ibadet merkezidir. Neolitik dönemde inşa edilen bu yapı, yeryüzündeki ilk inanç merkezi olmasının ve buğday kalıntılılarının yanında büyük kaya parçalarının şekilli bir biçimde buraya taşınmasından ötürü yerleşik hayatın ilk dönemlerinin başlangıcı olarak kabul edildi. 1995’te Göbeklitepe izleri bulunmadan önce insanların o çağda avcılık, toplayıcılık ve göçebe yaşadığı tahmin ediliyordu.

Göbeklitepe’de yerleşik hayata geçilmesinin kanıtlarından biri buğday olsa da yerleşik hayata geçilmesinin sebebinin dini merkezde toplanma ritüeli olduğu düşünülüyor. Kazı ekibinin başkanı Klaus Schmidt’ göre Göbeklitepe’deki insanlar kalabalık toplulukların ibadet merkezine yakın olma arzusu nedeniyle yerleşik hayata geçmiş ve topluluğun ihtiyaçları doğrultusunda tarıma başlamıştır.

Göbeklitepe hikayesi

1983 yılında tarlasını süren bir çiftçi, toprak altında oymalı taş buldu. O dönem nedeni bilinmeyen şekilde hafife alınan ve fazla önemsenmeyen bu bulgunun önemi ancak 1995’te anlaşıldı.

Şanlırfa Müze Müdürlüğü, Alman arkeolog Harald Hauptmann danışmanlığında bir kazı çalışması başlattı. Sıradan arkeolojik kazılardan biri gibi sanılan bu çalışma zamanla tespit edilen ögelerle insanlık tarihi hakkında bilinenleri değiştirmeye başladı.

Tespit edilen heykeller, simgeler, taşlar, çizimler, 3 boyutlu oymalar iyice dikkat çekmeye başlamıştı. Çalışmalar uzun yıllar devam etti ve her gelişme, arkeoloji dünyasında ve bilim dergilerinde büyük yankılar uyandırdı. Bölgeyi görmek isteyenler, hakkındaki gelişmeleri günü gününe takip edenler arttı. 2008 yılında The Guardian gazetesinin attığı “Arkeologları sersemleten kazı alanı” başlığı, bölgedeki durumu özetliyordu.

Sümer Uygarlığı (MÖ.4000): Dicle ve Fırat
Mısır Uygarlığı (MÖ.3500 ): Nil Nehri
Maya Uygarlığı (MÖ. 2600): Güney Amerika
Hint Uygarlığı (MÖ.2500): İndüs Irmağı
Çin Uygarlığı (MÖ.1500): Sarı Irmak

Bu kronolojiye bakıldığında insanlık tarihinde ilk uygarlık olarak bilinen Sümerler’den bile 7 bin yıl önce ortaya çıkan Göbeklitepe’nin önemi dahi iyi anlaşılabilir.

Kaynak
Beğen  5
Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir