Keşf-i Köşe

Eğri Minare / Aksaray

Orta Anadolu’nun küçük bir şehri olan Aksaray’ın tarihte kendine has birçok özelliği bulunmaktadır. Selçuklu sultanı II. Kılıçarslan’dan itibaren İslâmiyet’e beşiklik etmiştir. Meşhur İslâm coğrafyacı ve tarihçisi Ebu’l-Fidâ’nın ifadeleriyle “mutlu ve müreffeh” bir şehirdir. Kutlu komutan Fatih Sultan Mehmed Han, 1453 yılında İstanbul’u fethettiği zaman şehri İslamlaştırmak maksadıyla Anadolu’nun farklı noktalarından Müslüman topluluklar getirterek iskan etmiştir. Aksaray’dan da bir miktar Müslüman, 1470 yılında getirtilerek İstanbul’a yerleştirilmiştir. İstanbul’un islamlaşmasında büyük bir öneme sahiptir.

ERVAH KABRİSTANLIĞININ ÖNEMİ

Aksaray’da, dünyada sadece 3 yerde bulunan Ervah Kabristanı vardır. Ervah’ın kelime manası “ruhlar” demektir. Diğer bir anlamı ise içerisinde çok sayıda Allah dostunun bulunduğu kabristandır.
Ervah hakkındaki en önemli bilgiyi Evliya Çelebi, Seyahatnamesi’nde verir: “Bu şehirde yedi binden fazla büyük evliyanın yattığı söylenmektedir. Dâru’l-Ervâh denilen bu yere nice defalar nur inmiştir. Üzüntülü olan bir kimse burayı ziyaret etse üzüntüsü gider.” demektedir.

EĞRİ (KIZIL) MİNARE

Türk-İslam dünyasının dünya kültür tarihine kazandırdığı birçok hazine ve değer vardır. Bunlardan birisi de Selçuklu diyarı olan Aksaray’da bulunan Eğri Minare’dir. XIII. yüzyıl Anadolu Selçuklu eserlerinden olan Eğri Minare, Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat’ın babası Sultan I. Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından 1221-1236 yıllarında yaptırılmıştır. Selçuklu mimarisinin en önemli eserlerinden biri olan Eğri Minare, 3.11 derece eğik oluşundan dolayı “Eğri Minare”, kırmızı tuğlalarla yapıldığı için de “Kızıl Minare” olarak adlandırılır. Tek şerefeli olup yüksekliği yaklaşık 36 metredir. Minarenin inşasında horasan harcı kesme taş ile kırmızı tuğlalar, süslemesinde ise çini kullanılmıştır. Rivayete göre minarenin sonradan eğilmediği, bunun bilinçli olarak yapıldığı ve yapanın ustalığını göstermek için bu yola başvurduğu söylenmektedir. Söylentilerin doğru olup olmadığı tartışılsa da zarif ve güzel eser Selçuklu döneminden bu yana varlığını korumaktadır. Tarihi Eğri Minare’nin hemen bitişiğinde bulunan Keyhüsrev Camii 1883 yılında yıkılmış, 1937 yılında yapılan tadilat ve onarımlar nedeniyle özelliğini yitirmiştir. Günümüzde ayakta sadece Eğri Minare kalmıştır. Ön cephesinde birbirine kemerlerle bağlı beş bölümlü bir cemaat yeri bulunan caminin üzeri basit bir çatı ile kapatılmıştır. Yaklaşık 800 yıldır ayakta duran ve sağlam bir şekilde günümüze kadar ulaşan Eğri Minare, mimari özelliği ile dünyanın en önemli tarihi yapılarından biri olarak kabul edilmektedir.

Yazar Hakkında

Asiye Eroğlu

Yorum Yaz

Yorum Yazmak İçin Buraya Tıklayın

En Çok Okunan Yazılar

Kasım Sayımız Yayımlandı

Herald

11. sayımızda "Ölüm" dosyası ile karşınızdayız. İsmail Kılıçarslan ile yaptığımız söyleşi dilhanenize konuk oluyor.

Hemen Oku!